Վերջերս շատ են նաև հանդիպում դեպքեր, երբ սոցիալական ցանցերում անհայտ անձիք անձնական նամակով գովաբանում են Ձեր էջը և առաջարկում, որ Դուք գովազդեք իրենց ապրանքը և արդյունքում եկամուտ ստանաք: Հետո խնդրում են գումարը փոխանցելու համար իրենց տրամադրել ֆինանսական տվյալներ։ Սակայն Ձեր անձնական տվյալները ստանալուց հետո, նրանք անհետանում են:

Սոցիալական ցանցերը դարձել են խաբեբաների գլխավոր որսի վայր: Այսպիսի զեղծարարությունները օր-օրի շատանում ու ավելի ստեղծարար են  դառնում, սակայն իրենց հիմնական նպատակը մնում է Ձեր անձնական տվյալներին տիրապետելը ու Ձեզ ֆինանսապես վնասելը:

Սոցիալական ցանցերում տարածված մի քանի խարդախության տեսակներ.

Նմանակող էջեր. խաբեբաները ստեղծում են կեղծ պրոֆիլներ՝ նմանակելով իրական մարդկանց, հաճախ ընկերներին, ընտանիքին կամ նույնիսկ հայտնիներին: Նրանք կարող են այդ պրոֆիլներով Ձեր ընկերներից գումար խնդրել, ուղարկել ֆիշինգի հղումներ կամ ուղարկել կեղծ նվերներ/բաժանորդագրություններ (տարածված է հատկապես տելեգրամում), որոնց վրա սեղմելով՝ Ձեր ընկերները կհայտնվեն ֆինանսական ծուղակներում:

Անհապաղ զեկուցե՛ք այդ կեղծ էջի մասին սոցիալական էջի կազմակերպությանը կամ ահատին։ Կեղծ էջի մասին գրառո՛ւմ կատարեք Ձեր իրական էջում։

Գոյություն ունեցող էջերի կոտրում․ խաբեբաները կարող են կոտրել Ձեր էջերը, Ձեր՝ արդեն գոյություն ունեցող էջերից նամակներ գրել, բարեկամներից ու ընկերներից գումարներ խնդրել։

Այս իրավիճակից խուսափելու համար նախ լավ կլինի, որ Ձեր սոցիալական էջ մուտք գործելու համար նույնականացման մի քանի քայլեր ակտիվացնեք (2, 3 factor authentication), օրինակ՝ կայք մուտք գործելիս լրացնել մուտքանուն, գաղտնաբառ, կոդ՝ ստացված էլ․ նամակով կամ SMS-ով, Google authenticator-ով և այլն։ Իսկ եթե արդեն հայտնվել եք նման իրավիճակում, փորձե՛ք արագ փոխել գաղտնաբառը, գրառո՛ւմ կատարեք Ձեր էջում ու զգուշացրե՛ք այդ մասին ընկերներին։ Իսկ եթե խաբեբաները փոխել են գաղտնաբառը, չեք կարողանում օգտագործել էջը, նամակ գրեք սոցիալական էջի կազմակերպությանը, նրանց աջակցման կենտրոնին և խնդրե՛ք ընկերներին, որ զեկուցեն այդ մասին։

Ռոմանտիկ խարդախություններ. խաբեբաները ստեղծում են առցանց հարաբերություններ՝ Ձեր վստահությունը շահելու և ի վերջո գումար խնդրելու համար: Նրանք սովորաբար շատ ջերմ են լինում, հոգատարությամբ խոստանում են շուտով հանդիպել և անգամ խնդրում ֆինանսապես աջակցել հանդիպման հարցում՝ տոմս գնելու կամ այլ ծախսերը հոգալու համար գումար խնդրելով։

Եղե՛ք թերահավատ, խուսափե՛ք անձնական ու ֆինանսական տվյալներ փոխանցելուց։

Հարստանալու արագ առաջարկներ. խաբեբաները խոստանում են հեշտ գումար՝ քիչ ջանքերով: Դրանք կարող են ներառել կեղծ ներդրումներ, ֆինանսական բուրգի կամ տնից աշխատելու խարդախություններ, որոնք երբեք չեն իրականանում, արդյունքում Ձեզ ներքաշում են ֆինանսական հոսքի մեջ․ տվյալների հավաքագրում, առաջին ամսվա գումարի ուղարկում, մյուս մասի համար հավելյալ գումարի պահանջում և այլն։

Կան երկու նշաններ, որոնք կօգնեն Ձեզ հասկանալ, որ ներդրման առաջարկը խարդախություն է․ չափազանց բարձր եկամտի խոստում և շահավետ առաջարկ, որ նոր մարդկանց ներգրավեք։

Կեղծ աշխատանքային առաջարկներ. տարածված է նաև աշխատանքի անվան տակ իրականացվող խարդախությունը, երբ սոցիալական ցանցերում տեղադրվում են հայտարարություններ՝ գրավիչ աշխատավարձերով և ճկուն գրաֆիկով։ Մարդիկ հղումով անցնում են համապատասխան էջ և ընտրում են իրենց հետաքրքրող մասնագիտությունը։ Այնուհետև պահանջվում է անձնական և աշխատանքի ընդունման համար անհրաժեշտ բոլոր տվյալները, այդ թվում՝ անձնագրային, բնակության հասցե և այլն։ Վերջում, աշխատավարձի փոխանցման պատրվակով, պահանջվում է բանկային քարտի բոլոր տվյալները՝ ներառյալ CVV կոդը։ Այդպիսով, խաբեբաները ոչ միայն ստանում են Ձեր անձնական տվյալները, այլև կարող են ուղղակիորեն օգտվել Ձեր բանկային հաշիվներից։

Ուշադիր եղե՛ք՝ ոչ մի դեպքում մի՛ տրամադրեք Ձեր քարտի բոլոր տվյալները, հատկապես CVV կոդը, եթե համոզված չեք առաջարկի իսկության մեջ։ Ճշտե՛ք կազմակերպության անունը, ստուգե՛ք տվյալ կայքի կամ էջի արժանահավատությունը։

Կեղծ նվերներ և մրցույթներ. գովազդվում են հետաքրքիր մրցանակներ, բայց պահանջում են, որ Դուք կիսվեք անձնական տեղեկություններով, վճարեք հարկեր կամ սեղմեք կասկածելի հղումների վրա:

Անվճար պանիրը լինում է թակարդում։ Արագ հարստանալու մեծ ցանկությունը կարող է Ձեզ ֆինանսական լուրջ խնդիրների մեջ գցել։ Եղե՛ք խելամիտ ու թերահավատ անիրական ու վտանգավոր առաջարկների նկատմամբ։

Այս ցանկը կարող է դեռ ավելի երկար լինել, սակայն բոլոր ծուղակները ունեն գրեթե նույն զգուշացնող հատկանիշները՝ հրատապ որոշումների դրդելը, հեշտ փող և մեծ շահութաբերության հնարավորությունները և անսպասելի առաջարկներ անելը:

Այս կեղծիքներից հեռու մնալու համար երբեք մի՛ տրամադրեք Ձեր անձնական տվյալներն անծանոթ մարդկանց, ուսումնասիրե՛ք առաջարկողի հավաստի լինելը: